Nhiều khu tập thể xây dựng từ những năm 1960 – 1970 tại Hà Nội như Kim Liên, Trung Tự và Khương Thượng xuống cấp sau hơn nửa thế kỷ sử dụng.
Dọc các dãy nhà, những hành lang hẹp với tường cũ bong tróc, nhiều khu vực ẩm mốc và nặng mùi do thấm nước lâu ngày vẫn là không gian sinh hoạt quen thuộc của nhiều hộ dân.
Tại khu tập thể Khương Thượng, lớp vữa và sơn đã bong tróc từng mảng, lộ cả phần gạch phía trong. Trên trần nhà, những mảng rêu mốc loang rộng do thấm nước lâu ngày, tạo nên khung cảnh cũ kỹ và ẩm thấp.
Trên trần nhà, rêu và nấm mốc bám thành từng mảng sẫm màu do thấm nước kéo dài qua nhiều năm.
Ông Bùi Văn Bảy, cư dân sống tại khu tập thể Khương Thượng từ năm 1986, cho biết gia đình ông hiện có 6 người cùng sinh hoạt trong căn hộ rộng khoảng 25m². “Căn hộ nhỏ nên sinh hoạt rất chật chội. Mỗi khi trời mưa, nước dột xuống trần nhà, nhiều lúc phải dùng chậu hứng nước. Ngay cả những ngày nắng, tường vẫn ẩm do thấm lâu năm”, ông Bảy chia sẻ.
Bức tường ẩm mốc loang lổ trong căn hộ của ông Bảy trở thành nơi treo tạm nhiều vật dụng sinh hoạt mỗi ngày. Ông Bảy cho biết gia đình đã quen với cảnh tường thấm nước, rêu mốc bám đầy nên dần coi đó là chuyện bình thường. “Mình sống lâu thành quen, chứ ai lần đầu nhìn thấy cũng sợ lắm”, ông thở dài.
Không chỉ sống trong không gian chật hẹp và xuống cấp, nhiều cư dân tại các khu tập thể như Kim Liên, Trung Tự và Khương Thượng còn lo ngại về tình trạng cũ kỹ của hệ thống phòng cháy chữa cháy trong tòa nhà.
Nhiều hộ dân tại khu tập thể này phải tự bỏ chi phí sửa chữa nhỏ để duy trì chỗ ở. Tuy nhiên, việc cải tạo diễn ra riêng lẻ, thiếu đồng bộ khiến nhiều hạng mục rơi vào tình trạng chắp vá.
Ông Đỗ Minh Đức, cư dân khu tập thể Khương Thượng, cho biết căn hộ rộng khoảng 30m² của gia đình từng được sửa lại cách đây hơn 10 năm. “Chúng tôi từng trát lại tường và chống thấm, nhưng chỉ một thời gian sau, nước lại thấm xuống trần, tường bắt đầu nứt và mốc trở lại. Nhà cũ quá rồi nên sửa kiểu gì cũng chỉ được tạm thời, sửa được chỗ này thì lại hỏng chỗ kia”, ông Đức nói.
Nhiều cư dân tại các khu tập thể này hiện đã ở tuổi xế chiều. Họ từng là công nhân, cán bộ, viên chức làm việc tại các nhà máy, cơ quan nhà nước từ nhiều thập kỷ trước và gắn bó với những căn hộ nhỏ này suốt phần lớn cuộc đời. Tuy nhiên, trong không gian ngày càng xuống cấp, cuộc sống của họ không chỉ trở nên bất tiện mà còn đối mặt với nhiều nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe.
Dù đã xuống cấp, giá căn hộ tại các khu tập thể này vẫn ở mức cao. Khảo sát trên một số diễn đàn và trang rao bán bất động sản cho thấy nhiều căn hộ tại đây được chào bán phổ biến 60-70 triệu đồng/m², phản ánh lợi thế vị trí trung tâm, nhưng cũng tạo nên nghịch lý khi những căn nhà cũ kỹ vẫn có giá không hề thấp trên thị trường.
Theo kế hoạch của UBND phường Kim Liên, trong năm 2026, địa phương sẽ tổ chức kiểm định toàn bộ các nhà chung cư cũ nhằm đánh giá mức độ an toàn công trình. Kết quả kiểm định sẽ là cơ sở phân loại các tòa nhà cần sửa chữa, gia cố hoặc phá dỡ theo Luật Nhà ở 2023, đồng thời xem xét toàn diện các yếu tố hạ tầng như điện, nước và an toàn phòng cháy chữa cháy.
